ಗೀತಾ 2.63
ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗ
क्रोधाद्भवति सम्मोहः सम्मोहात्स्मृतिविभ्रमः । स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति ॥
krodhād bhavati sammohaḥ sammohāt smṛti-vibhramaḥ | smṛti-bhraṁśād buddhi-nāśo buddhi-nāśāt praṇaśyati ||
ಅನುವಾದ
ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಸಮ್ಮೋಹ, ಸಮ್ಮೋಹದಿಂದ ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶ, ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶದಿಂದ ಬುದ್ಧಿನಾಶ, ಬುದ್ಧಿನಾಶದಿಂದ ವಿನಾಶ.
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಕ್ರೋಧ → ಸಮ್ಮೋಹ → ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶ → ಬುದ್ಧಿನಾಶ → ವಿನಾಶ - ಇದು ಪತನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಪಳಿ.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಕೃಷ್ಣನು ಪತನದ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರೋಧದ ನಂತರ ಸಮ್ಮೋಹ (ಗೊಂದಲ), ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶ (ನೆನಪು ನಷ್ಟ - ಏನು ಸರಿ, ಏನು ತಪ್ಪು ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ), ಬುದ್ಧಿನಾಶ (ವಿವೇಕ ನಷ್ಟ), ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿನಾಶ.
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶ ಎಂದರೆ ಏನು? ನೆನಪು ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಸಾಮಾನ್ಯ ನೆನಪಲ್ಲ - ಧರ್ಮದ ನೆನಪು, ಮೌಲ್ಯಗಳ ನೆನಪು. ಕ್ರೋಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ಏನು ಸರಿ, ಏನು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತೀಯ.
ಈ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ತಡೆಯಬಹುದು?
ಆರಂಭದಲ್ಲೇ - ವಿಷಯ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ. ಒಮ್ಮೆ ಕ್ರೋಧ ಉಂಟಾದ ಮೇಲೆ ತಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಅಗತ್ಯ.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದು ಕ್ರೋಧ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಗಮನಿಸು - ಸರಪಳಿಯನ್ನು ತಡೆ.
ಕ್ರೋಧದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ಮೊದಲು ಶಾಂತನಾಗು.
ಇಂದು ಕ್ರೋಧ ಬಂದಾಗ ನೀನು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದೆ? ಸರಪಳಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತೇ?