ಗೀತಾ 1.15
ಅರ್ಜುನ ವಿಷಾದ ಯೋಗ
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः । पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥१५॥
pāñcajanyaṁ hṛṣīkeśo devadattaṁ dhanañjayaḥ pauṇḍraṁ dadhmau mahā-śaṅkhaṁ bhīma-karmā vṛkodaraḥ
ಅನುವಾದ
ಹೃಷೀಕೇಶ (ಕೃಷ್ಣ) ಪಾಂಚಜನ್ಯವನ್ನು ಊದಿದರು; ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ದೇವದತ್ತವನ್ನು ಊದಿದರು; ಮತ್ತು ಭಯಂಕರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಭೀಮನು ಮಹಾಶಂಖ ಪೌಂಡ್ರವನ್ನು ಊದಿದನು.
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯೋಧನ ಶಂಖಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಸರಿದೆ, ಇತಿಹಾಸವಿದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಿದೆ - ನಮ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಧನಗಳು ನಾವು ಏನಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಹಾವೀರರು ತಮ್ಮ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದುತ್ತಾರೆ - ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಂಖಕ್ಕೂ ಒಂದು ಹೆಸರಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ - ಇದು ಆಳವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಂಚಜನ್ಯ - ಕೃಷ್ಣನ ಶಂಖ - ಪಂಚಜನ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಪಡೆದದ್ದು. ಇದು ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ (ಪಂಚ-ಜನ) ಮೇಲಿನ ವಿಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವದತ್ತ - ಅರ್ಜುನನ ಶಂಖ - 'ದೇವರಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು' ಎಂದರ್ಥ. ಅರ್ಜುನನ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ದೈವದತ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪೌಂಡ್ರ - ಭೀಮನ ಮಹಾಶಂಖ - ಅವನ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕ ಸಾಧನ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಗಳು ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಮಾತು, ನಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯ, ನಮ್ಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು - ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ 'ಶಂಖಗಳು'. ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿದೆ, ಇತಿಹಾಸವಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವು ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ಗುರುಗಳೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಂಖಕ್ಕೂ ಏಕೆ ಹೆಸರಿದೆ? ಇದು ಮುಖ್ಯವೇ?
ಹೆಸರು ಗುರುತನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಂಖಕ್ಕೂ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ, ಅರ್ಥವಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳು ಕೇವಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲ - ಅವು ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳು.
ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ ಏನು?
ಕೃಷ್ಣನು ಪಂಚಜನ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಈ ಶಂಖವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಪಂಚ-ಜನ ಎಂದರೆ ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಜಯವೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಯದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.
ನನ್ನ 'ಶಂಖ' ಏನು?
ನಿನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯ, ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆ, ನಿನ್ನ ಅನನ್ಯ ಶಕ್ತಿ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಶಂಖಗಳು. ಅವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಡು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಧರ್ಮದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸು.
ಭೀಮನ ಶಂಖ 'ಮಹಾ' ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ?
ಭೀಮನ ಶಕ್ತಿ ಅಸಾಧಾರಣ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಸಾಧನವೂ ಅಸಾಧಾರಣ. ನಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳು ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇರಬೇಕು - ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದೂ ಅಲ್ಲ, ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದೂ ಅಲ್ಲ.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಅನನ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ - ಅದು ನಿಮ್ಮ 'ಶಂಖ'. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೆಸರು ಕೊಡಿ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಬಳಸಿ.
ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು (ಶಂಖಗಳನ್ನು) ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರೋ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ನಿಮ್ಮ ಅನನ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ಏನು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ.
ನಿಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆದಿವೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಇತಿಹಾಸವಿದೆ - ಆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಅರ್ಪಿಸಿ.