ಗೀತಾ 2.49
ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗ
दूरेण ह्यवरं कर्म बुद्धियोगाद्धनञ्जय । बुद्धौ शरणमन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः ॥४९॥
dūreṇa hy avaraṁ karma buddhi-yogād dhanañjaya | buddhau śaraṇam anviccha kṛpaṇāḥ phala-hetavaḥ ||49||
ಅನುವಾದ
ಧನಂಜಯ, ಬುದ್ಧಿಯೋಗಕ್ಕಿಂತ ಫಲಾಸಕ್ತ ಕರ್ಮವು ಬಹಳ ಕೀಳು. ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗು. ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಕೃಪಣರು.
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಫಲಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವರು ಕೃಪಣರು - ಬುದ್ಧಿಯೋಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಕೃಷ್ಣನು ಎರಡು ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ: ಫಲಾಸಕ್ತ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯೋಗ. ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು ಕೃಪಣ (ದೀನ, ಬಡವ) ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಫಲ ಬರುವವರೆಗೆ ಅಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಬುದ್ಧಿಯೋಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಏಕೆಂದರೆ ಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿ.
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರನ್ನು ಕೃಪಣರು ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?
ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಬಾಹ್ಯ ಫಲಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫಲ ಬರದಿದ್ದರೆ ದುಃಖಿಗಳು, ಬಂದರೆ ಕ್ಷಣಿಕ ಸಂತೋಷ. ಅವರ ಶಾಂತಿ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಬುದ್ಧಿಯೋಗಿ ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆಯೇ?
ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ - ಅವಲಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಫಲ ಬಂದರೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಬರದಿದ್ದರೆ ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ತೃಪ್ತಿ ಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ಇದೆ.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡು.
ಫಲದ ಚಿಂತೆ ಬಂದಾಗ, ಕರ್ಮದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೊಡು.
ಇಂದು ನೀನು ಕೃಪಣನಂತೆ ಇದ್ದೆಯಾ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿಯೋಗಿಯಂತೆ?