ಗೀತಾ 2.55
ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗ
श्रीभगवानुवाच | प्रजहाति यदा कामान्सर्वान्पार्थ मनोगतान् | आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ||५५||
śrī-bhagavān uvāca | prajahāti yadā kāmān sarvān pārtha mano-gatān | ātmany evātmanā tuṣṭaḥ sthita-prajñas tadocyate ||55||
ಅನುವಾದ
ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದ: ಓ ಪಾರ್ಥ, ಮನಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಆತ್ಮನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದವನನ್ನು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತನಾದವನು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ: ಆಸೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ. ಆದರೆ ಇದು ನಿರ್ಜೀವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ - 'ಆತ್ಮನ್ಯೇವಾತ್ಮನಾ ತುಷ್ಟಃ' - ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಆತ್ಮನಿಂದ ತೃಪ್ತ. ಅವನು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ತೃಪ್ತಿಯ ಮೂಲವನ್ನೇ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜೀವಿಸಬಹುದೇ?
ಗಮನಿಸು - ಕೃಷ್ಣನು 'ಕಾಮಾನ್' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ, 'ಇಚ್ಛಾ' ಅಲ್ಲ. ಕಾಮ ಎಂದರೆ ತೀವ್ರ, ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಆಸೆ. ಇಚ್ಛಾ ಎಂದರೆ ಸಹಜ ಬಯಕೆ. ಅವನು ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಜೀವನದ ಸಹಜ ಹರಿವನ್ನಲ್ಲ.
ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಆತ್ಮನಿಂದ ತೃಪ್ತ ಎಂದರೆ ಏನು?
ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಸಂದರ್ಭಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ ತೃಪ್ತಿ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವನು.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.
ಆಸೆ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ಕೇಳು: 'ಇದು ಸಹಜ ಬಯಕೆಯೇ ಅಥವಾ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಕಾಮನೆಯೇ?'
ಇಂದು ನಿನ್ನ ತೃಪ್ತಿ ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತೇ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕವಾಗಿತ್ತೇ?