ಗೀತಾ 4.26
ಜ್ಞಾನ ಕರ್ಮ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗ
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति । शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥
śrotrādīnīndriyāṇy anye saṁyamāgniṣu juhvati | śabdādīn viṣayān anya indriyāgniṣu juhvati ||
ಅನುವಾದ
ಕೆಲವರು ಶಬ್ದಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಯಮದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಇತರರು ಶಬ್ದಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯ—ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವುದು.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಕೃಷ್ಣನು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವರು ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಯಮದ ಮೂಲಕ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ (ನಿವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗ), ಇತರರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ (ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗ).
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಅನುಭವಿಸಬೇಕೇ?
ಕೃಷ್ಣನು ಎರಡೂ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ!
ಆದರೆ ಅವು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕುಗಳು!
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಹೌದು. ಆದರೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶ ಏನು?
ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕತೆ?
ಸರಿ! ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಭವವಲ್ಲ, ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ. ತ್ಯಜಿಸುವುದಾಗಲಿ ಅನುಭವಿಸುವುದಾಗಲಿ—ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರೆ ಯಜ್ಞ.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಇಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು—ಊಟ, ಸಂಗೀತ, ಪ್ರಕೃತಿ—ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅನುಭವಿಸಿ.
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸುಖ ಹುಡುಕುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತಡೆದು, 'ಇದು ನಿಜವಾಗಿ ಬೇಕೇ?' ಎಂದು ಕೇಳಿ.
ಇಂದು ಯಾವ ಇಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವಗಳು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿದ್ದವು? ಯಾವುವು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿದ್ದವು? ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದೇ ಬೆಳವಣಿಗೆ.