ಗೀತಾ 2.58
ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗ
यदा संहरते चायं कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥५८॥
yadā saṁharate cāyaṁ kūrmo'ṅgānīva sarvaśaḥ | indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣṭhitā ||58||
ಅನುವಾದ
ಆಮೆಯು ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಒಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದವನ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಆಮೆಯಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನೇ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಕೃಷ್ಣನು ಅದ್ಭುತ ಉಪಮೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ - ಆಮೆ. ಆಮೆಯು ಅಪಾಯ ಬಂದಾಗ ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು, ತಲೆಯನ್ನು ಕವಚದೊಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನು ಹಾಗೆಯೇ - ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುವುದೇ?
ಅಲ್ಲ - ಆಮೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಈ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬಲವಂತದ್ದೇ?
ಆಮೆಗೆ ಬಲವಂತವಲ್ಲ - ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ಅದೇ ರೀತಿ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನಿಗೂ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ಅವನಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದು ಆಮೆಯಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡು.
ಪ್ರಲೋಭನೆ ಬಂದಾಗ, ಆಮೆಯಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಳೆದುಕೋ.
ಇಂದು ನಿನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು?