ಗೀತಾ 2.59
ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗ
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः । रसवर्जं रसोऽप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते ॥५९॥
viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ | rasavarjaṁ raso'pyasya paraṁ dṛṣṭvā nivartate ||59||
ಅನುವಾದ
ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ದೇಹಧಾರಿಗೆ ವಿಷಯಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ರಸವು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪರಮವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ರಸವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಬಲವಂತದ ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಆಸೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ - ಪರಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆಸೆಯೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಕೃಷ್ಣನು ಮಹತ್ವದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಲವಂತದ ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ ಆದರೆ 'ರಸ' - ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ, ರುಚಿ - ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಆಹಾರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಪರಮವನ್ನು - ಆತ್ಮವನ್ನು - ಕಂಡಾಗ ಈ ರಸವೂ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ಇದರ ಅರ್ಥ ಬಲವಂತದ ತ್ಯಾಗ ವ್ಯರ್ಥವೇ?
ವ್ಯರ್ಥವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅಪೂರ್ಣ. ಬಲವಂತದ ತ್ಯಾಗ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ - ಅದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ರಸದ ತ್ಯಾಗ - ಅದು ಪರಮ ದರ್ಶನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಪರಮವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ರಸ ಏಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ?
ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ಆನಂದದ ಮೂಲವನ್ನೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯ. ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಂಡ ಮೇಲೆ ಬಾವಿಯ ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದು ಬಲವಂತದ ತ್ಯಾಗಕ್ಕಿಂತ ಆಂತರಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಗಮನ ಕೊಡು.
ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ಕೇಳು: 'ರಸ ಉಳಿದಿದೆಯೇ?'
ಇಂದು ಯಾವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ರಸ (ಆಸಕ್ತಿ) ಉಳಿದಿದೆ? ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸು.