ಗೀತಾ 2.60
ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗ
यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः । इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः ॥६०॥
yatato hyapi kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ | indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṁ manaḥ ||60||
ಅನುವಾದ
ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲ ವಿವೇಕಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಪ್ರಮಾಥಿಯಾದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸುತ್ತವೆ.
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ - ವಿವೇಕಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ಅಪಹರಿಸಬಲ್ಲವು.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಕೃಷ್ಣನು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ: ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ. 'ಪ್ರಮಾಥಿ' ಎಂದರೆ ಕಲಕುವ, ಕದಡುವ - ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲಕುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲ ವಿವೇಕಿಯೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳ ಬಲಿಯಾಗಬಹುದು.
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ವಿವೇಕಿಯೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬಹುದೇ? ಅದು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಲ್ಲವೇ?
ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಲ್ಲ - ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬೇಡ. ಅತಿಯಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಹಾಗಾದರೆ ರಕ್ಷಣೆ ಏನು?
ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ - ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಲೆಸು. ಅದೇ ರಕ್ಷಣೆ.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸು. ಅತಿಯಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೇಡ.
ಪ್ರಲೋಭನೆ ಬಂದಾಗ, ಅದರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬೇಡ.
ಇಂದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಕಲಕಿದವು?