ಗೀತಾ 5.8
ಕರ್ಮ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗ
नैव किञ्चित्करोमीति युक्तो मन्येत तत्त्ववित् | पश्यञ्श्रृण्वन्स्पृशञ्जिघ्रन्नश्नन्गच्छन्स्वपञ्श्वसन् ||८||
naiva kiñcit karomīti yukto manyeta tattva-vit | paśyañ śṛṇvan spṛśañ jighran aśnan gacchan svapañ śvasan ||8||
ಅನುವಾದ
ತತ್ವವಿದನಾದ ಯೋಗಿಯು 'ನಾನು ಏನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ—ನೋಡುವಾಗ, ಕೇಳುವಾಗ, ಮುಟ್ಟುವಾಗ, ವಾಸನೆ ಹಿಡಿಯುವಾಗ, ತಿನ್ನುವಾಗ, ನಡೆಯುವಾಗ, ನಿದ್ರಿಸುವಾಗ, ಉಸಿರಾಡುವಾಗ, ಮಾತನಾಡುವಾಗ...
ಜೀವನ ಪಾಠ
ಜ್ಞಾನಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ 'ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿವೆ' ಎಂದು ಅರಿತಿದ್ದಾನೆ.
ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ
ಕೃಷ್ಣನು ಜ್ಞಾನಿಯ ಆಂತರಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ, ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಆದರೆ 'ನಾನು ಕರ್ತೃ' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಲ್ಲ.
ಗುರು-ಸಾಧಕ ಸಂವಾದ
ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ 'ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಗೆ?
ಯೋಚಿಸಿ—ಯಾರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಕಣ್ಣು. ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಕಿವಿ. ನೀವು—ನಿಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪ—ಏನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ!
ಆದರೆ 'ನಾನು' ಈ ದೇಹವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?
ಅದು ಭ್ರಮೆ! ದೇಹ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. 'ನಾನು' ಎಂಬ ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ, ಕರ್ತೃವಾಗಿಲ್ಲ.
ಈ ಅರಿವು ಬಂದರೆ—ಎಲ್ಲಾ ಒತ್ತಡ ಕರಗುತ್ತದೆ!
ಹೌದು! 'ನಾನು ಮಾಡಬೇಕು' ಎಂಬ ಭಾರ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಇಂದು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಊಟ ಮಾಡುವಾಗ—'ಬಾಯಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದೆ, ನಾನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.'
ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ, 'ದೇಹ-ಮನಸ್ಸು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ನಾನು ಸಾಕ್ಷಿ' ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಇಂದು ಎಷ್ಟು ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ 'ನಾನು ಕರ್ತೃ' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇತ್ತು? ಎಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಿರಿ?